ไว้ใจได้อย่างเดียวไม่พอ! จ้างคนดูแลผู้สูงอายุ 4 ระดับ ใครทำอะไรได้ แล้วทำไมค่าจ้างต่างกันได้เกือบ 4 เท่า

By Lasyprop

ไว้ใจได้อย่างเดียวไม่พอ! จ้างคนดูแลผู้สูงอายุ 4 ระดับ ใครทำอะไรได้ แล้วทำไมค่าจ้างต่างกันได้เกือบ 4 เท่า

ลองนึกภาพว่าได้คนดูแลอาม่าที่ใจดีที่สุดเท่าที่เคยเจอ ตรงเวลา พูดเพราะ อาม่ารัก ลูกหลานไว้ใจ จนวันหนึ่งสายให้อาหารเลื่อนหลุด แล้วเขาไม่รู้ว่าต้องทำยังไงต่อ

สถานการณ์สมมตินี้ไม่ได้บอกว่าคนดูแลคนนั้นไม่ดี แต่บอกว่าเราจ้างเขามาผิดงาน หลายบ้านเลือกคนดูแลผู้สูงอายุจากคำถามเดียวว่า "ไว้ใจได้ไหม" ทั้งที่ยังมีอีกคำถามที่สำคัญไม่แพ้กัน คือ "เขาทำงานที่อาม่าต้องการได้จริงหรือเปล่า" และคำตอบของคำถามนี้แหละ ที่ทำให้ค่าจ้างคนดูแลต่างกันได้เป็นหลายเท่า

คนดูแลผู้สูงอายุมี 4 ระดับ

ตัวเลขค่าจ้างด้านล่างเป็นช่วงราคาโดยประมาณต่อเดือน ที่ผู้ให้บริการในตลาดเผยแพร่ไว้ในปี 2569 ราคาจริงขึ้นกับพื้นที่ ประสบการณ์ และเงื่อนไขงาน

ระดับ 1 · ผู้ช่วยดูแลทั่วไป ราว 12,000–18,000 บาท เหมาะกับผู้สูงอายุที่ยังช่วยเหลือตัวเองได้ ต้องการคนอยู่เป็นเพื่อน ทำอาหาร และเตือนกินยา ไม่ได้ผ่านการอบรมด้านการดูแล

ระดับ 2 · ผู้ดูแลผู้สูงอายุที่ผ่านหลักสูตร ราว 15,000–22,000 บาท เหมาะกับผู้สูงอายุที่ต้องมีคนช่วยป้อนอาหาร อาบน้ำ พลิกตัว หรือเริ่มติดเตียง แต่ไม่มีอุปกรณ์ทางการแพทย์ ไม่ได้รับการฝึกให้ฉีดยาหรือทำหัตถการ

ระดับ 3 · ผู้ช่วยพยาบาล ราว 20,000–28,000 บาท เรียนราว 1 ปีจากสถาบันที่สภาการพยาบาลรับรอง ช่วยดูแลผู้ที่มีสายให้อาหารหรือสายสวนได้ แต่ไม่มีใบประกอบวิชาชีพ จึงต้องทำงานภายใต้การดูแลของพยาบาลวิชาชีพ

ระดับ 4 · พยาบาลวิชาชีพ ราว 35,000–60,000 บาท มีใบประกอบวิชาชีพจากสภาการพยาบาล ประเมินอาการและทำหัตถการได้ เหมาะกับผู้ป่วยที่มีท่อเจาะคอ ใช้ออกซิเจน มีแผลซับซ้อน หรือเพิ่งออกจากโรงพยาบาลและอาการยังไม่คงที่

บ้านสองหลัง ค่าใช้จ่ายต่างกันเกือบ 4 เท่า

ลองดูว่าคำถามเรื่องอาการเปลี่ยนตัวเลขได้แค่ไหน

บ้าน A · อาม่ายังเดินเองได้ ต้องการคนอยู่ด้วยตอนกลางวัน จ้างผู้ช่วยดูแลทั่วไป 1 คน แบบไปกลับ ค่าใช้จ่ายราว 15,000–18,000 บาทต่อเดือน

บ้าน B · อากงติดเตียง มีสายให้อาหาร ต้องมีคนอยู่ 24 ชั่วโมง คนเดียวดูแลทั้งวันทั้งคืนไม่ไหว ต้องมีผู้ช่วยพยาบาล 2 คนสลับกัน และให้พยาบาลวิชาชีพมาดูเป็นระยะ คิดจากค่ากลางของแต่ละรายการ

  • ค่าจ้างผู้ช่วยพยาบาล 2 คน คนละ 24,000 บาท = 48,000 บาท
  • ค่าที่พักและอาหารของผู้ดูแล คนละราว 4,000 บาท = 8,000 บาท
  • ประกันสังคมและวันหยุดของผู้ดูแล คนละราว 2,000 บาท = 4,000 บาท
  • อุปกรณ์สิ้นเปลือง เช่น ผ้าอ้อม อุปกรณ์สายให้อาหาร = 5,000 บาท
  • พยาบาลวิชาชีพมาเยี่ยมเดือนละ 2 ครั้ง ครั้งละราว 1,000 บาท = 2,000 บาท

รวมแล้วราว 67,000 บาทต่อเดือน ยังไม่นับเตียงผู้ป่วยหรือที่นอนลมที่ต้องซื้อครั้งแรก ซึ่งตกราว 30,000–80,000 บาท

ทั้งสองบ้านจ้างคนดูแลเหมือนกัน แต่ตัวเลขห่างกันเกือบ 4 เท่า เพราะอาการของผู้สูงอายุไม่เหมือนกัน ถ้าอยากรู้ตัวเลขของบ้านตัวเอง ให้แทนค่าในรายการข้างบนด้วยราคาที่ได้จากผู้ให้บริการจริง

จ้างสูงเกินก็เปลือง จ้างต่ำเกินอันตราย

บ้าน A ที่จ้างพยาบาลวิชาชีพมาอยู่ด้วย จะจ่ายเพิ่มเดือนละหลายหมื่นบาทให้ทักษะที่ไม่ได้ใช้ ส่วนบ้าน B ที่เลือกผู้ช่วยดูแลทั่วไปเพราะราคาถูกกว่า กำลังปล่อยให้คนที่ไม่ได้รับการฝึกดูแลสายให้อาหารทุกวัน ซึ่งก็คือฉากที่เล่าไว้ตอนต้น

ก่อนเริ่มเทียบราคา ให้ตอบ 3 คำถามนี้ให้ได้ก่อน

  1. ผู้สูงอายุยังเดินได้ กินเองได้ และพูดคุยรู้เรื่องไหม
  2. มีสายให้อาหาร สายสวนปัสสาวะ ออกซิเจน หรือท่อเจาะคอหรือเปล่า
  3. ต้องมีคนอยู่ด้วยตลอด 24 ชั่วโมง หรือแค่ช่วงกลางวัน

ถ้าจ้างผ่านศูนย์หรือบ้านพักผู้สูงอายุ เช็กอะไรได้บ้าง

ตั้งแต่วันที่ 27 มกราคม 2564 กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (กรม สบส.) กำหนดให้กิจการดูแลผู้สูงอายุต้องมีใบอนุญาตประกอบกิจการ และพนักงานที่ดูแลผู้สูงอายุต้องผ่านหลักสูตรไม่น้อยกว่า 420 ชั่วโมง พร้อมขึ้นทะเบียนกับกรม สบส. ก่อนเริ่มทำงาน

ก่อนตกลงกับศูนย์ไหน ให้ขอดูสิ่งเหล่านี้

  1. ใบอนุญาตประกอบกิจการจากกรม สบส.
  2. หลักฐานว่าผู้ดูแลผ่านหลักสูตร 420 ชั่วโมงและขึ้นทะเบียนแล้ว
  3. ประกาศนียบัตรผู้ช่วยพยาบาล หรือใบประกอบวิชาชีพพยาบาล ถ้าศูนย์บอกว่าส่งคนระดับนั้นมา
  4. รายการว่าค่าบริการรวมอะไร และงานไหนที่ผู้ดูแลจะไม่ทำ

ถ้าไม่แน่ใจว่าศูนย์ไหนได้รับอนุญาตแล้ว สอบถามได้ที่สายด่วนกรม สบส. 1426 ในวันและเวลาราชการ

คนที่ไว้ใจได้ และทำงานที่อาม่าต้องการได้จริง

ความไว้ใจยังสำคัญที่สุด เพราะคนดูแลจะอยู่ใกล้คนที่เรารักทุกวัน แต่ความไว้ใจอย่างเดียวไม่ได้ทำให้ใครใส่สายให้อาหารได้ถูกวิธี ลองเขียนอาการและกิจวัตรของผู้สูงอายุที่บ้านลงกระดาษ แล้วใช้รายการนั้นคุยกับผู้ให้บริการทุกเจ้า จะเห็นทันทีว่าใครเสนอคนที่ตรงกับความต้องการจริง และใครเสนอแค่ราคา

แหล่งอ้างอิง